Cùng một chiếc máy bay, hai người vận hành cho kết quả rất khác nhau về hiệu quả phun, về tuổi thọ thiết bị, và về số lần xảy ra sự cố. Khác biệt nằm ở đào tạo.
Kỹ năng bay cơ bản
Bay tay trước khi bay tự động. Nghe ngược nhưng đúng. Khi hệ thống tự động lỗi thì phải bay tay được để đưa máy về an toàn.
Điều khiển ở các hướng. Máy bay quay lưng lại thì hướng điều khiển đảo ngược. Đây là chỗ người mới hay hoảng.
Hạ cánh chính xác. Ở nơi chỉ định, trong điều kiện có gió.
Xử lý mất tín hiệu. Biết máy bay sẽ làm gì và chuẩn bị sẵn.
Bay thấp gần vật cản. Kỹ năng cần cho phun ở ruộng có cây và cột.
Luyện tập không tải trước. Không mang thuốc, ở nơi trống. Sai lầm lúc này rẻ.
Luyện tập mô phỏng. Cho các tình huống nguy hiểm không thể tập thật.
Số giờ bay tối thiểu. Trước khi được giao việc thật. Không có con số chuẩn nhưng vài chục giờ là hợp lý.
Kiến thức về thuốc và cây trồng
Vì sao người bay cần biết. Vì họ quyết định độ cao, tốc độ và lưu lượng, và những thứ này ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả thuốc.
Đọc nhãn thuốc. Liều khuyến cáo, thời gian cách ly, cảnh báo an toàn, tương kỵ với thuốc khác.
Tính liều cho UAV. Theo hoạt chất trên hecta, không theo nồng độ bình. Kỹ năng bắt buộc.
Loại thuốc và yêu cầu phủ. Thuốc tiếp xúc cần phủ đều; thuốc lưu dẫn ít khắt khe hơn.
Giai đoạn cây trồng. Phun đúng giai đoạn mới hiệu quả. Phun sai thời điểm là lãng phí và có thể gây hại.
Thời gian cách ly. Trước thu hoạch. Vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng về an toàn thực phẩm.
Tương tác với thời tiết. Mưa sau phun rửa trôi thuốc. Nắng gắt làm phân huỷ nhanh.
Biết khi nào từ chối. Điều kiện không phù hợp thì không phun, kể cả khi khách hàng hối. Đây là dấu hiệu của người làm nghề nghiêm túc.
An toàn cho người
Tiếp xúc hoá chất. Người pha thuốc tiếp xúc với thuốc đậm đặc. Đây là rủi ro lớn nhất và hay bị coi nhẹ.
Bảo hộ bắt buộc. Găng tay chống hoá chất, khẩu trang phù hợp, kính, quần áo dài, ủng.
Không ăn uống hút thuốc khi làm việc. Và rửa tay kỹ trước khi ăn.
Tắm và thay quần áo sau ca. Không mặc quần áo dính thuốc về nhà.
Giặt riêng. Quần áo làm việc giặt riêng, không chung với quần áo gia đình.
Xử lý khi dính thuốc. Rửa ngay bằng nhiều nước. Biết dấu hiệu ngộ độc và biết đưa đi đâu.
An toàn với cánh quạt. Cánh quay ở tốc độ cao gây thương tích nặng. Không lại gần khi động cơ đang chạy.
Giữ khoảng cách với người xung quanh. Nông dân đang làm việc, trẻ em hiếu kỳ. Cần người cảnh giới ở nơi đông.
Không bay khi mệt. Sai lầm do mệt là nguyên nhân sự cố phổ biến trong mùa vụ cao điểm.
Xử lý tình huống
Mất tín hiệu điều khiển. Biết chế độ tự động của máy và chuẩn bị vị trí về nhà an toàn.
Pin yếu bất ngờ. Hạ cánh ngay ở chỗ gần nhất an toàn, không cố về điểm xuất phát.
Động cơ lỗi giữa chừng. Hạ cánh khẩn cấp. Máy nhiều động cơ có thể bay được với một động cơ hỏng nhưng không lâu.
Vướng vào dây điện. Không tự gỡ. Báo điện lực. Nguy hiểm chết người.
Rơi xuống nước. Ngắt điện ngay khi vớt lên, không bật lại. Rửa nước ngọt nếu rơi xuống nước mặn.
Thuốc đổ. Ngăn chảy vào nguồn nước, thấm bằng vật liệu hút, xử lý theo quy định.
Có người bị dính thuốc. Rửa ngay, đưa ra khỏi khu vực, theo dõi và đưa đi khám nếu cần.
Diễn tập. Nói qua các tình huống trước khi ra đồng. Phản ứng đúng khi hoảng hốt chỉ đến từ việc đã nghĩ trước.
Xây đội vận hành
Không nên làm một mình. Cần ít nhất hai người — một bay, một quan sát và hỗ trợ.
Người quan sát làm gì. Nhìn máy bay khi người bay nhìn màn hình, cảnh báo vật cản và người, hỗ trợ đổi pin và pha thuốc.
Phân công rõ. Ai chịu trách nhiệm gì. Đặc biệt là ai quyết định dừng bay.
Quy trình chuẩn. Viết ra và làm theo. Từ kiểm máy trước bay tới vệ sinh sau ca.
Danh sách kiểm. In ra, đánh dấu. Trí nhớ bỏ sót khi mệt và khi vội.
Ghi nhật ký bay. Ngày, ruộng, diện tích, thuốc, liều, điều kiện, sự cố nếu có. Bảo vệ mình và giúp cải thiện.
Đào tạo liên tục. Không phải một lần. Chia sẻ kinh nghiệm sau mỗi mùa vụ.
Học từ sự cố của người khác. Cộng đồng người bay chia sẻ nhiều. Đọc và rút kinh nghiệm rẻ hơn nhiều so với tự trải nghiệm.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao phải học bay tay trước khi dùng chế độ tự động?
Vì khi hệ thống tự động lỗi thì phải bay tay được để đưa máy về an toàn. Và người mới hay hoảng khi máy bay quay lưng lại làm hướng điều khiển đảo ngược.
Rủi ro an toàn lớn nhất bị coi nhẹ nhất là gì?
Tiếp xúc hoá chất khi pha thuốc đậm đặc. Cần bảo hộ đầy đủ, tắm thay quần áo sau ca và giặt riêng quần áo làm việc.
Vì sao người vận hành cần biết về thuốc và cây trồng?
Vì họ quyết định độ cao, tốc độ và lưu lượng, và những thứ này ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả của thuốc. Họ cũng phải tính được liều theo hoạt chất trên hecta.
Vì sao không nên vận hành một mình?
Cần người quan sát nhìn máy bay khi người bay nhìn màn hình, cảnh báo vật cản và người xung quanh, đồng thời hỗ trợ đổi pin và pha thuốc.
Đọc thêm trong Xử lý dữ liệu bay và UAV khảo sát & lập bản đồ.
