Phun đều toàn ruộng là cách làm mặc định và nó lãng phí ở những vùng không cần. Bay khảo sát trước rồi can thiệp theo vùng là hướng đi có giá trị đo được, nếu làm đúng.
Vòng làm việc
Bước một — bay khảo sát. Chụp toàn ruộng, tạo bản đồ tình trạng cây.
Bước hai — phân tích. Xác định vùng khác biệt và mức độ.
Bước ba — kiểm tra thực địa. Đi tới vài vùng bản đồ chỉ ra, xác định nguyên nhân thật.
Bước bốn — lập bản đồ can thiệp. Vùng nào cần gì, liều bao nhiêu.
Bước năm — bay can thiệp theo bản đồ. Máy bay điều chỉnh lưu lượng theo vùng.
Bước sáu — bay lại kiểm tra. Sau một khoảng thời gian, xem có cải thiện không.
Bước ba là bước hay bị bỏ qua. Và bỏ qua nó là sai lầm căn bản — bản đồ chỉ ra chỗ khác biệt, không chỉ ra nguyên nhân.
Bước sáu tạo ra giá trị dài hạn. Nó chứng minh hiệu quả và cải thiện cách diễn giải cho lần sau.
Yêu cầu kỹ thuật
Bản đồ phải có toạ độ chính xác. Đủ để máy bay can thiệp biết đang ở vùng nào. Sai vài mét làm can thiệp lệch vùng.
Định dạng tương thích. Bản đồ phân vùng phải nạp được vào phần mềm điều khiển của máy bay phun. Không phải máy nào cũng hỗ trợ.
Số vùng. Chia quá nhiều vùng thì máy bay phải đổi lưu lượng liên tục và không kịp. Ba tới năm mức là thực tế.
Thời gian đáp ứng của cơ cấu. Đổi lưu lượng không tức thì. Cần vùng đủ lớn so với tốc độ bay.
Khoảng thời gian giữa khảo sát và can thiệp. Càng ngắn càng tốt. Tình trạng cây thay đổi nhanh.
Máy bay có hỗ trợ không. Không phải mọi UAV phun đều nhận bản đồ phân vùng. Kiểm trước khi hứa với khách hàng.
Phương án đơn giản hơn. Nếu máy không hỗ trợ, chia ruộng thành vài khu và phun với liều khác nhau cho từng khu. Thô hơn nhưng vẫn tốt hơn phun đều.
Giá trị kinh tế
Tiết kiệm vật tư. Không phun chỗ không cần. Mức tiết kiệm tuỳ mức độ không đồng đều của ruộng.
Nhưng đừng phóng đại. Ruộng đồng đều thì tiết kiệm ít. Lợi ích lớn nhất ở ruộng có sự khác biệt rõ.
Tăng năng suất. Vùng thiếu được bổ sung đúng mức. Khó đo chính xác nhưng có thật.
Giảm tác động môi trường. Ít hoá chất hơn xuống đất và nước.
Chi phí thêm. Chuyến bay khảo sát, thời gian phân tích, thời gian kiểm thực địa.
Tính toán khi nào đáng. So chi phí thêm với vật tư tiết kiệm được. Với ruộng nhỏ hoặc vật tư rẻ thì có thể không đáng.
Quy mô là yếu tố quyết định. Chi phí khảo sát trên mỗi hecta giảm nhanh khi diện tích tăng. Đây là dịch vụ hợp với trang trại lớn hơn là hộ nhỏ lẻ.
Mô hình hợp tác xã. Nhiều hộ cùng khảo sát một lần cho vùng liền kề. Chia chi phí và vẫn có giá trị.
Xây dựng năng lực tư vấn
Đây là điểm phân biệt. Bay được thì nhiều người bay được. Diễn giải dữ liệu và đưa ra khuyến nghị đúng thì ít người làm được.
Cần kiến thức nông học. Hiểu cây trồng, giai đoạn sinh trưởng, sâu bệnh, dinh dưỡng. Không có thì bản đồ vô nghĩa.
Hợp tác với kỹ sư nông nghiệp. Cách thực tế nếu bản thân không có nền tảng đó.
Xây dữ liệu theo thời gian. Nhiều vụ trên cùng thửa cho thấy quy luật — vùng nào luôn kém, vấn đề tái diễn hay ngẫu nhiên.
Học từ kết quả. Khuyến nghị nào cho kết quả tốt, khuyến nghị nào không. Vòng phản hồi này là cách duy nhất để giỏi lên.
Trung thực khi không chắc. Nói không biết nguyên nhân và cần kiểm thêm tốt hơn nhiều so với đoán bừa.
Đơn giản hoá đầu ra. Nông dân cần biết làm gì, không cần biểu đồ phức tạp.
Và xây quan hệ dài hạn. Dịch vụ này chỉ có giá trị khi làm liên tục qua nhiều vụ. Bán một lần rồi thôi thì không chứng minh được gì.
Giới hạn cần nói rõ
Không thay thế được kiểm tra thực địa. Bản đồ chỉ ra chỗ cần xem, người vẫn phải đi xem.
Không chẩn đoán được nguyên nhân. Đã nói và đáng nhắc lại vì đây là hiểu lầm phổ biến nhất.
Không phát hiện được vấn đề dưới đất. Rễ, tuyến trùng, cấu trúc đất. Chỉ thấy khi đã ảnh hưởng tới phần trên.
Không phát hiện sớm với mọi loại bệnh. Một số bệnh biểu hiện trên phổ trước khi mắt thường thấy; nhiều bệnh khác thì không.
Phụ thuộc điều kiện bay. Mưa nhiều ngày liền thì không bay được đúng thời điểm cần.
Cần thời gian xử lý. Từ bay tới có bản đồ mất ít nhất vài giờ. Với vấn đề cần xử lý gấp thì có thể không kịp.
Không phải ruộng nào cũng đáng. Ruộng nhỏ, đồng đều, hoặc cây giá trị thấp thì chi phí không bù được.
Nói rõ những điều này từ đầu. Khách hàng kỳ vọng đúng thì hài lòng với kết quả thật. Bán quá lời thì mất khách sau một vụ.
Câu hỏi thường gặp
Bước nào trong vòng làm việc hay bị bỏ qua nhất?
Kiểm tra thực địa sau khi có bản đồ. Bỏ qua nó là sai lầm căn bản vì bản đồ chỉ ra chỗ khác biệt chứ không chỉ ra nguyên nhân.
Nên chia bao nhiêu vùng khi phun theo bản đồ?
Ba tới năm mức là thực tế. Chia quá nhiều thì máy bay phải đổi lưu lượng liên tục và cơ cấu không đáp ứng kịp.
Khi nào phun theo vùng đáng làm?
Khi ruộng có sự khác biệt rõ và diện tích đủ lớn để chi phí khảo sát trên mỗi hecta thấp. Ruộng nhỏ và đồng đều thì thường không bù được chi phí.
Điểm phân biệt dịch vụ nông nghiệp chính xác là gì?
Khả năng diễn giải dữ liệu và đưa ra khuyến nghị đúng, cần kiến thức nông học. Bay được thì nhiều người bay được.
Đọc thêm trong UAV khảo sát & lập bản đồ và Cảm biến & tải trọng.
