UAV phun làm việc trong điều kiện khắc nghiệt hơn hầu hết thiết bị bay khác — hoá chất ăn mòn, bụi, nắng gắt, độ ẩm cao, và bay hàng chục lần mỗi ngày trong mùa vụ.
Vệ sinh sau mỗi buổi
Việc quan trọng nhất. Và hay bị bỏ qua khi mệt sau một ngày làm.
Rửa hệ thống phun. Bơm nước sạch qua toàn bộ hệ thống. Thuốc khô trong ống làm tắc vòi và ăn mòn.
Tháo và rửa vòi phun. Vòi tắc làm phun không đều mà không dễ nhận ra.
Rửa lưới lọc. Trong bình và trước bơm.
Lau thân máy. Thuốc bám ngoài ăn mòn nhựa và kim loại theo thời gian.
Cẩn thận với nước. Không xịt trực tiếp vào động cơ, bo mạch, đầu nối. Dùng khăn ẩm cho những chỗ đó.
Lau khô. Đặc biệt các đầu nối. Nước đọng gây ăn mòn tiếp điểm.
Phơi nơi thoáng. Không phơi nắng gắt vì nhựa và pin xuống cấp.
Thời gian. Khoảng hai mươi phút. Bỏ qua thì tiết kiệm hai mươi phút hôm nay và mất nhiều ngày sửa chữa sau này.
Kiểm tra định kỳ
Trước mỗi chuyến bay. Cánh quạt có nứt hay mẻ không, ốc có lỏng không, khung có nứt không, pin có phồng không.
Cánh quạt. Bộ phận quan trọng nhất về an toàn. Nứt nhỏ có thể gãy giữa chừng. Kiểm bằng mắt và bằng cách uốn nhẹ.
Thay cánh theo lịch. Không chờ tới khi thấy hỏng. Cánh có tuổi thọ tính bằng giờ bay.
Động cơ. Quay bằng tay, cảm nhận có mượt không, có tiếng lạ không, có độ lắc không.
Khung và tay đòn. Nứt do rung và do va chạm. Kiểm kỹ ở chỗ nối.
Chân đáp. Chịu va đập mỗi lần hạ cánh.
Bơm và ống. Rò rỉ, nứt, phồng.
Cảm biến. Ống kính camera, cảm biến khoảng cách, cảm biến radar nếu có. Bùn và thuốc bám làm chúng mất tác dụng.
Hàng tháng trong mùa vụ. Kiểm sâu hơn — tháo kiểm động cơ, kiểm dây bên trong, kiểm hiệu chuẩn cảm biến.
Quản lý pin
Pin là khoản đắt nhất sau máy bay. Và xuống cấp nhanh nhất.
Nhiệt là kẻ thù. Phun tốn dòng lớn nên pin nóng. Nhiệt độ môi trường ở đồng ruộng cao. Hai thứ cộng lại rút ngắn tuổi thọ nhiều.
Để nguội trước khi sạc. Sạc pin còn nóng làm hỏng nhanh. Chờ ít nhất mười lăm phút.
Che nắng. Pin để dưới nắng nóng lên rất nhanh. Thùng cách nhiệt hoặc chỗ có bóng râm.
Đừng xả cạn. Hạ cánh khi còn dự trữ. Xả sâu rút ngắn tuổi thọ đáng kể.
Bảo quản khi không dùng. Ở mức điện áp trung bình, không đầy và không cạn. Nơi khô mát.
Đánh số và theo dõi. Mỗi pin một số, ghi số chu kỳ và dung lượng đo được. Phát hiện được pin nào yếu.
Kiểm phồng. Pin phồng phải ngừng dùng ngay. Rủi ro cháy thật.
Luân phiên. Dùng đều các pin thay vì luôn dùng một vài cái. Chúng xuống cấp đồng đều hơn.
Xử lý sau sự cố
Sau khi rơi. Đừng bay lại ngay. Kiểm toàn bộ trước.
Kiểm khung. Nứt có thể không thấy rõ. Kiểm kỹ chỗ nối và chỗ chịu lực.
Kiểm động cơ. Quay bằng tay từng cái. Động cơ bị va đập có thể lệch trục.
Thay cánh. Cánh sau va chạm luôn phải thay dù nhìn còn nguyên. Vết nứt vi mô không thấy được.
Kiểm pin. Pin va đập có thể hỏng bên trong. Nếu nghi ngờ thì loại bỏ.
Hiệu chuẩn lại cảm biến. La bàn, cảm biến gia tốc. Va chạm làm lệch.
Bay thử ở nơi trống. Bay thấp, không tải, quan sát kỹ trước khi đưa vào làm việc.
Ghi lại sự cố. Nguyên nhân, hư hỏng, đã sửa gì. Tìm quy luật nếu sự cố lặp lại.
Nếu không chắc thì nhờ kiểm chuyên nghiệp. Máy bay hỏng ngầm rơi lần hai có thể gây thiệt hại lớn hơn nhiều.
Chi phí vận hành thật
Khấu hao máy bay. Tuổi thọ tính bằng giờ bay. Chia giá máy cho số giờ dự kiến.
Pin. Thường là khoản lớn nhất trong chi phí vận hành. Tính theo số chu kỳ.
Cánh quạt. Vật tư tiêu hao, thay thường xuyên.
Phụ tùng khác. Vòi phun, bơm, ống, chân đáp.
Điện sạc. Đáng kể khi bay nhiều.
Di chuyển. Xe, xăng, thời gian.
Sửa chữa và sự cố. Dự trù một tỷ lệ. Sự cố sẽ xảy ra.
Bảo hiểm và giấy phép.
Thời gian không có việc. Mùa vụ tập trung nên tính trên cả năm. Đây là chỗ nhiều người tính sai và kết luận nghề này lãi hơn thực tế.
Câu hỏi thường gặp
Việc bảo dưỡng quan trọng nhất sau mỗi buổi phun?
Rửa toàn bộ hệ thống phun bằng nước sạch. Thuốc khô trong ống làm tắc vòi và ăn mòn, và hậu quả tích luỹ nhanh.
Vì sao pin UAV nông nghiệp xuống cấp nhanh?
Phun tốn dòng lớn nên pin nóng, cộng với nhiệt độ môi trường cao ở đồng ruộng. Phải để nguội ít nhất mười lăm phút trước khi sạc và che nắng khi để.
Sau khi máy bay rơi thì làm gì?
Kiểm toàn bộ trước khi bay lại — khung, động cơ, pin, hiệu chuẩn cảm biến. Và luôn thay cánh dù nhìn còn nguyên, vì vết nứt vi mô không thấy được.
Chi phí nào hay bị tính sai khi làm dịch vụ?
Thời gian không có việc. Mùa vụ tập trung nên phải tính doanh thu và chi phí trên cả năm, không tính theo ngày cao điểm.
Đọc thêm trong Vận hành & an toàn và Quy định bay & giấy phép.
