Một chuyến bay khảo sát cho vài chục gigabyte. Một năm làm việc cho hàng chục terabyte. Không có hệ thống thì tới lúc cần tìm lại dữ liệu cũ là không tìm được.
Quy tắc đặt tên
Thống nhất từ đầu. Đổi giữa chừng thì có hai hệ thống và cả hai đều khó dùng.
Ngày trước. Định dạng năm tháng ngày để sắp xếp theo thứ tự tự động.
Rồi tới dự án hoặc khách hàng. Mã ngắn, không dấu, không khoảng trắng.
Rồi tới khu vực hoặc chuyến bay. Số thứ tự.
Tránh ký tự đặc biệt. Gây vấn đề với một số phần mềm và hệ điều hành.
Giữ ngắn. Đường dẫn quá dài gây lỗi ở một số công cụ.
Cấu trúc thư mục nhất quán. Mỗi dự án có cùng bộ thư mục con — ảnh gốc, dữ liệu điểm khống chế, kết quả xử lý, sản phẩm giao, tài liệu.
Tệp mô tả trong mỗi thư mục. Vài dòng nói dự án này là gì, bay khi nào, điều kiện thế nào. Sáu tháng sau sẽ cần.
Sao lưu
Nguyên tắc ba bản. Ba bản sao, trên hai loại thiết bị khác nhau, một bản ở nơi khác về mặt địa lý.
Sao lưu ngay tại hiện trường. Trước khi rời. Từ thẻ nhớ sang ít nhất một ổ cứng.
Đừng xoá thẻ nhớ ngay. Giữ tới khi đã có ít nhất hai bản sao và đã kiểm dữ liệu đọc được.
Kiểm bản sao. Sao chép xong phải kiểm số tệp và dung lượng. Sao chép lỗi im lặng là chuyện có thật.
Ổ cứng có tuổi thọ. Ổ để lâu không dùng cũng hỏng. Kiểm định kỳ và thay theo lịch.
Lưu trữ đám mây. Cho bản ở nơi khác. Chi phí theo dung lượng và cần đường truyền tốt.
Tự động hoá. Sao lưu dựa vào việc nhớ thì sẽ có lúc quên. Dùng công cụ đồng bộ tự động.
Kiểm thử khôi phục. Định kỳ thử lấy dữ liệu từ bản sao. Bản sao không khôi phục được thì không phải bản sao.
Quản lý dung lượng
Ước tính trước. Số ảnh nhân dung lượng mỗi ảnh, cộng dữ liệu xử lý trung gian và sản phẩm.
Dữ liệu trung gian rất lớn. Đám mây điểm và mặt lưới thường lớn hơn ảnh gốc nhiều lần.
Phân loại theo giá trị. Ảnh gốc là quý nhất và không tái tạo được. Dữ liệu trung gian tính lại được. Sản phẩm cuối cần giữ.
Xoá dữ liệu trung gian. Sau khi dự án hoàn tất và được nghiệm thu. Giải phóng dung lượng lớn.
Nén ảnh gốc. Nếu định dạng cho phép nén không mất dữ liệu.
Lưu trữ dài hạn. Ổ cứng ngoại tuyến cho dự án cũ. Rẻ hơn giữ trên hệ thống hoạt động.
Chính sách xoá. Xác định giữ dữ liệu bao lâu. Cần thoả thuận với khách hàng.
Rà soát định kỳ. Mỗi năm, xem dự án nào đã đủ cũ để chuyển sang lưu trữ hoặc xoá.
Metadata và truy vết
Dữ liệu đi kèm ảnh. Toạ độ, độ cao, hướng camera, thời gian, cài đặt chụp. Nằm trong tệp ảnh.
Đừng làm mất. Một số công cụ chỉnh sửa xoá metadata. Với khảo sát thì mất metadata là mất khả năng xử lý.
Nhật ký bay của máy bay. Ghi lại toàn bộ chuyến bay. Cần cho phân tích sự cố và cho một số quy trình xử lý.
Tải và lưu nhật ký. Cùng với ảnh. Nhiều người quên và mất thông tin quý.
Thông tin về điều kiện. Thời tiết, gió, ánh sáng. Ghi tay vì máy không ghi.
Thông tin về thiết bị. Máy bay nào, camera nào, cài đặt gì. Cần khi so sánh dữ liệu qua thời gian.
Thông tin về điểm khống chế. Toạ độ, phương pháp đo, độ chính xác, ai đo.
Tất cả vào một tệp mô tả. Đặt trong thư mục dự án. Đơn giản và cứu rất nhiều thời gian sau này.
Bảo mật và quyền dữ liệu
Dữ liệu bay chứa thông tin nhạy cảm. Bố trí cơ sở của khách hàng, hình ảnh người, hiện trạng tài sản.
Kiểm soát truy cập. Không để dữ liệu khách hàng ở nơi ai cũng vào được.
Mã hoá ổ cứng di động. Ổ mang ra hiện trường dễ mất.
Thoả thuận với khách hàng. Ai sở hữu, ai được dùng, có được công bố không, lưu bao lâu, xoá thế nào.
Ghi vào hợp đồng. Không ghi thì tranh chấp về sau, đặc biệt khi muốn dùng ảnh làm mẫu quảng bá.
Xin phép trước khi dùng làm mẫu. Kể cả ảnh đẹp và có vẻ vô hại.
Xoá khi hết hạn. Theo thoả thuận. Và xoá thật, không chỉ xoá khỏi thư mục hiển thị.
Với dữ liệu vùng nhạy cảm. Cẩn trọng hơn nữa về lưu trữ và chia sẻ. Có quy định về loại hình ảnh được lưu và công bố.
Câu hỏi thường gặp
Nguyên tắc sao lưu cơ bản là gì?
Ba bản sao, trên hai loại thiết bị khác nhau, một bản ở nơi khác về mặt địa lý. Và phải kiểm được rằng bản sao khôi phục được.
Khi nào được xoá thẻ nhớ sau chuyến bay?
Chỉ khi đã có ít nhất hai bản sao và đã kiểm dữ liệu đọc được. Sao chép lỗi im lặng là chuyện có thật.
Loại dữ liệu nào quý nhất và không tái tạo được?
Ảnh gốc kèm metadata. Dữ liệu trung gian như đám mây điểm tính lại được từ ảnh, nên có thể xoá sau khi dự án được nghiệm thu.
Điều gì hay bị quên khi lưu dữ liệu dự án?
Nhật ký bay của máy bay và thông tin về điều kiện thời tiết cùng thiết bị. Chúng cần cho phân tích sự cố và cho việc so sánh dữ liệu qua thời gian.
Đọc thêm trong Quy định bay & giấy phép và Tìm kiếm cứu nạn.
