Bay trong điều kiện tốt thì ai cũng bay được. Công việc cứu nạn và khảo sát thực địa thường diễn ra trong điều kiện không tốt, và đó là lúc chuẩn bị trước có giá trị.
Gió
Biết giới hạn của máy. Nhà sản xuất công bố tốc độ gió tối đa. Đó là giới hạn cho bay ổn định, không phải giới hạn an toàn.
Gió ở trên cao mạnh hơn dưới đất. Đo ở mặt đất rồi bay lên gặp gió mạnh hơn nhiều là tình huống thường gặp.
Gió giật nguy hiểm hơn gió đều. Máy bay không kịp bù.
Địa hình tạo gió xoáy. Sau đồi, giữa hai toà nhà, ở cửa thung lũng. Rất khó đoán.
Bay ngược gió khi đi ra. Về xuôi gió sẽ nhanh và tiết kiệm pin hơn. Ngược lại thì có thể không đủ pin về.
Theo dõi tiêu thụ pin. Gió mạnh làm pin hết nhanh hơn nhiều so với dự tính.
Dấu hiệu máy bay đang vật lộn. Nghiêng nhiều, dịch chuyển không theo lệnh, cảnh báo trên màn hình. Về ngay khi thấy.
Hạ cánh trong gió. Khó hơn cất cánh. Chọn chỗ khuất gió, hạ nhanh và dứt khoát.
Bay đêm
Quy định. Bay đêm có yêu cầu riêng ở hầu hết nơi. Kiểm trước.
Đèn nhận biết. Bắt buộc để nhìn thấy máy bay và xác định hướng.
Mất tham chiếu thị giác. Không thấy máy bay thì không biết nó đang ở đâu và hướng nào. Phải dựa hoàn toàn vào màn hình.
Không thấy vật cản. Cây, dây điện, cột. Đây là rủi ro lớn nhất.
Khảo sát ban ngày trước. Bắt buộc nếu định bay đêm ở khu vực đó. Ghi lại vị trí vật cản.
Bay cao hơn. Trên mọi vật cản đã biết, với biên an toàn rộng.
Cảm biến tránh vật cản kém hiệu quả. Loại dùng thị giác không hoạt động trong tối.
Điểm hạ cánh có đèn. Đánh dấu rõ để về đúng chỗ.
Nhiệt độ ban đêm. Pin lạnh cho dung lượng thấp hơn. Giữ ấm pin trước khi bay.
Địa hình phức tạp
Đồi núi. Độ cao so với mặt đất thay đổi liên tục. Bay ở độ cao cố định so với điểm cất cánh có thể đâm vào sườn núi.
Bay bám địa hình. Nếu máy hỗ trợ và có dữ liệu độ cao. Nếu không thì phải bay đủ cao trên đỉnh cao nhất.
Mất tầm nhìn. Máy bay khuất sau đồi hoặc cây. Mất luôn tín hiệu điều khiển.
Thung lũng và khe núi. Tín hiệu bị chắn từ nhiều phía. Chọn vị trí đứng cao và thoáng.
Vùng nhiều cây. Điểm cất hạ cánh khó tìm. Chuẩn bị phương án.
Gần vách đá và công trình. Gió xoáy và nhiễu tín hiệu định vị.
Nước. Mặt nước gây nhiễu cho cảm biến độ cao dùng sóng. Máy bay có thể hiểu sai độ cao.
Lập kế hoạch với bản đồ độ cao. Xem trước độ cao địa hình dọc đường bay. Nhiều phần mềm hỗ trợ.
Mất tín hiệu và mất kiểm soát
Nguyên nhân mất tín hiệu. Khoảng cách xa, vật cản chắn, nhiễu từ nguồn khác, ăng ten hướng sai.
Chế độ tự động khi mất tín hiệu. Máy bay thường tự về điểm cất cánh. Kiểm xem chế độ được đặt thế nào và độ cao về là bao nhiêu.
Đặt độ cao về đủ cao. Trên mọi vật cản giữa vị trí bay và điểm cất cánh. Đây là cài đặt quan trọng và hay bị để mặc định.
Điểm cất cánh phải được ghi đúng. Nếu máy ghi sai thì nó bay về sai chỗ.
Ăng ten điều khiển. Hướng đúng về máy bay, không che bằng cơ thể. Nhiều trường hợp mất tín hiệu chỉ vì hướng ăng ten.
Mất tín hiệu định vị. Máy bay chuyển sang chế độ giữ độ cao nhưng trôi theo gió. Phải bay tay đưa về.
Chuẩn bị bay tay. Kỹ năng cần luyện trước, không phải học lúc khẩn cấp.
Nếu mất máy bay. Ghi lại vị trí cuối cùng, hướng bay, độ cao. Nhiều máy bay ghi nhật ký giúp tìm lại.
Chuẩn bị trước chuyến bay khó
Khảo sát khu vực. Bằng bản đồ vệ tinh và bằng mắt. Xác định vật cản, địa hình, điểm cất hạ cánh, vị trí đứng.
Kiểm thời tiết. Gió theo giờ, khả năng mưa, tầm nhìn. Và kiểm cả dự báo cho thời gian bay dự kiến.
Kiểm giới hạn không phận. Vùng cấm bay, sân bay gần, khu vực nhạy cảm.
Chuẩn bị pin. Nhiều hơn tính toán. Điều kiện khó tốn pin hơn.
Kiểm thiết bị kỹ hơn bình thường. Cánh, ốc, cảm biến, hiệu chuẩn la bàn.
Kế hoạch dự phòng. Nếu mất tín hiệu thì sao, nếu gió mạnh lên thì sao, nếu phải hạ cánh khẩn thì ở đâu.
Có người thứ hai. Quan sát và hỗ trợ. Trong điều kiện khó thì đây gần như bắt buộc.
Đặt ngưỡng dừng. Điều kiện nào thì không bay. Quyết định trước khi tới hiện trường, vì tại chỗ dễ bị áp lực làm cho xong.
Và sẵn sàng không bay. Quyết định khó nhất và đôi khi đúng nhất. Không có dữ liệu tốt hơn là mất máy bay và có thể gây tai nạn.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao đo gió ở mặt đất không đủ?
Vì gió ở trên cao mạnh hơn dưới đất đáng kể, và địa hình tạo ra gió xoáy khó đoán sau đồi, giữa nhà cao hoặc ở cửa thung lũng.
Nên bay ngược gió hay xuôi gió khi đi ra?
Ngược gió khi đi ra, để lượt về xuôi gió nhanh và tiết kiệm pin. Làm ngược lại thì có thể không đủ pin để về.
Cài đặt nào quan trọng nhất mà hay bị để mặc định?
Độ cao khi máy tự bay về sau khi mất tín hiệu. Nó phải cao hơn mọi vật cản giữa vị trí bay và điểm cất cánh.
Quyết định khó nhất khi bay điều kiện xấu là gì?
Quyết định không bay. Nên đặt ngưỡng dừng trước khi tới hiện trường, vì tại chỗ dễ bị áp lực làm cho xong.
Đọc thêm trong UAV nông nghiệp và Cảm biến & tải trọng.
